Kafelkowanie

21 czerwca jest 172. (w latach przestępnych 173.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 193 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Alban, Albana, Alicja, Alojza, Alojzy, Chloe, Demetria, Domamir, Euzebiusz, Lutfryd, Marcja, Marta, Rajmund, Rudolf, Rudolfa, Rudolfina, Terencja i Terencjusz.
• Noc Kupały, zw. potocznie nocą świętojańską, obchodzone w nocy z 21 na 22 czerwca (związane z letnim przesileniem Słońca)
• Grenlandia – Najdłuższy Dzień w Roku (Ullortuneq)
• Kanada – Narodowy Dzień Tubylczy^[1] (od 1996)
• międzynarodowe:
  • Światowy Dzień Deskorolki^[2][3], (ang. Skateboarding Day, od 2006)
  • Święto Muzyki (od 1981 z inicjatywy Marcela Landowskiego, francuskiego kompozytora polskiego pochodzenia, od 1995 roku Międzynarodowe Święto Muzyki, w Polsce od 2000)
• Togo – Dzień Męczenników
• Turkmenistan – Wybory Pierwszego Prezydenta
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[4][5],, obchodzą:
  • św. Alojzy Gonzaga (zakonnik jezuicki)
  • św. Terencjusz z Ikonium (biskup)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1742 – we Wrocławiu podpisano traktat prusko-austriacki kończący pierwszą wojnę śląską, na mocy którego, Prusy otrzymały cały Śląsk wraz z hrabstwem kłodzkim. Zdobycie Śląska oznaczało wielki wzrost potencjału gospodarczego Prus, gdyż rejon ten był jednym z najwyżej rozwiniętych w tej części Europy.
• 1749 – około 60 osób zginęło we Wrocławiu po wybuchu tysięcy beczek prochu w baszcie mieszczącej się przy dzisiejszej ul. Włodkowica.
• 1932 – rozpoczyna się bunt chłopski znany jako powstanie leskie.
• 1971 – w Gdyni otwarto Muzeum Oceanograficzne i Akwarium Morskie.
• 1996 – stoczniowcy demonstrowali w Warszawie przeciwko planom likwidacji Stoczni Gdańskiej.
• 1997 – w katowickim Spodku wystąpił Jean-Michel Jarre; charytatywny koncert na rzecz niesłyszących dzieci Europy odbył się w ramach Oxygene 7-13 Tour.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

SpaceShipOne ląduje na pustyni Mojave – 2004

  Wikimedia Commons ma zbiór multimediów związanych z tematem:
21 czerwca

• 1339 – Szwajcarzy starli się z feudałami habsburskimi pod Laupen.
• 1621 – po zdławieniu antyhabsburskiego powstania stracono w Pradze 27 przedstawicieli husyckiej szlachty czeskiej.
• 1650 – kampania Cromwella w Irlandii: zwycięstwo wojsk parlamentu w bitwie pod Scarrifholis.
• 1655 – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie w Cieśninie Dardanelskiej.
• 1661 – podpisano traktat pokojowy w Kardis kończący wojnę rosyjsko-szwedzką.
• 1718 – podpisano traktat pokojowy w Pożarewacu kończący VIII wojnę wenecko-turecką.
• 1762 – wojny śląskie: oddziały pruskie stoczyły z Austriakami bitwę pod Burkersdorf.
• 1767 – Samuel Wallis odkrył Tahiti.
• 1788 – USA: New Hampshire jako 9. stan dołączyło do Unii.
• 1813 – bitwa pod Vitorią, zakończona klęską Francuzów i triumfem Wellingtona.
• 1868 – prapremiera opery Śpiewacy norymberscy Richarda Wagnera.
• 1895 – otwarto Kanał Kiloński.
• 1898 – wyspa Guam stała się terytorium Stanów Zjednoczonych.
• 1900 – na ulice Brna wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne (wcześniej jeździły parowe).
• 1919 – Gustav Bauer został kanclerzem Niemiec.
• 1919 – samozatopienie floty niemieckiej w Scapa Flow.
• 1942 – II wojna światowa w Afryce: wojska niemieckie zdobyły Tobruk.
• 1942 – w kibucu Tirat Zvi (ob. Izrael) zmierzono najwyższą temperaturę na kontynencie azjatyckim (53,9 °C).
• 1945 – w Moskwie zakończył się pokazowy proces przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, tzw. proces szesnastu.
• 1948 – na pierwszym komputerze opartym na architekturze von Neumanna, Manchester Small-Scale Experimental Machine, uruchomiono pierwszy zapisany w pamięci program komputerowy.
• 1948 – wprowadzono markę niemiecką w zachodnich strefach Niemiec.
• 1963 – kardynał Giovanni Battista Montini został obrany papieżem i przyjął imię Pawła VI.
• 1966 – premiera filmu Kto się boi Virginii Woolf?
• 1970 – Brazylia pokonała Włochy 4:1 w finale rozgrywanych w Meksyku IX Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej.
• 1973 – wszedł w życie układ między NRD a RFN.
• 1977 – premiera filmu New York, New York.
• 1982 – John Hinckley został uznany za niepoczytalnego i tym samym uwolniony z zarzutu próby zamachu na amerykańskiego prezydenta Ronalda Reagana.
• 1988 – premiera filmu Kto wrobił królika Rogera?
• 1990 – Iran: około 40 tysięcy osób zginęło w trzęsieniu ziemi w prowincji Gilan.
• 1991 – Saparmyrat Nyýazow został pierwszym prezydentem Turkmenistanu.
• 2001 – australijski pociąg towarowy kompanii BHP Iron Ore ustanowił rekord długości składu (7353 m).
• 2001 – zakończono produkcję Škody Felicia.
• 2004 – SpaceShipOne jako pierwszy prywatny załogowy samolot kosmiczny odbył lot w kosmos.
• 2005 – Międzynarodowa Unia Astronomiczna nadała dwóm nowo odkrytym księżycom Plutona nazwy Nix i Hydra.
• 2005 – z powodu awarii rosyjskiej rakiety nośnej nie powiodła się próba wystrzelenia pojazdu kosmicznego Cosmos 1, pierwszego napędzanego przez żagiel słoneczny.

[edytuj] Urodzili się

• 1002 – Leon IX, święty, papież (zm. 1054)
• 1226 – Bolesław V Wstydliwy, książę sandomierski i krakowski (zm. 1279)
• 1640 – Jan Drobysz Tuszyński, polski pamiętnikarz (zm. 1707)
• 1732 – Johann Christoph Friedrich Bach, niemiecki kompozytor (zm. 1795)
• 1781 – Siméon Denis Poisson, francuski matematyk (zm. 1840)
• 1786 – Alojzy Rafał Estreicher, polski botanik, entomolog (zm. 1852)
• 1810 – Dominik Magnuszewski, polski pisarz (zm. 1845)
• 1814 – Paweł Bryliński, polski rzeźbiarz ludowy (zm. 1890)
• 1834 – Jan Kacper Heurich, budowniczy związany z Warszawą (zm. 1887)
• 1839 – Machado de Assis, brazylijski pisarz (zm. 1908)
• 1862 – Stefan Barszczewski, polski pisarz, dziennikarz, podróżnik (zm. 1937)
• 1866 – Lena Rice, irlandzka tenisistka, mistrzyni Wimbledonu (zm. 1907)
• 1874 – Ignacy Myślicki, polski filozof, historyk filozofii (zm. 1935)
• 1875 – Wanda Bartówna, polska aktorka (zm. 1980)
• 1877 – Ludwik Puget polski rzeźbiarz, malarz, historyk sztuki (zm. 1942)
• 1881 – Wojciech Świętosławski, polski biofizyk, polityk, minister (zm. 1968)
• 1882 – Ludwik Kolankowski, polski historyk, profesor (zm. 1956)
• 1883 – Roman Jaworski, polski pisarz, publicysta (zm. 1944)
• 1885 – Janusz Jędrzejewicz, polski polityk, premier Polski (zm. 1951)
• 1892 – Reinhold Niebuhr, amerykański teolog, filozof kultury, ksiądz ewangelicki (zm. 1971)
• 1898 – Stanisław Strumph-Wojtkiewicz, polski pisarz, tłumacz (zm. 1986)
• 1903 – Jan Rustecki, polski polityk, minister (zm. 1974)
• 1905 – Jean-Paul Sartre, francuski pisarz, filozof (zm. 1980)
• 1908 – bł. Piotr Dańkowski, polski duchowny katolicki (zm.1942)
• 1908 – Stefan Witas, polski piosenkarz, aktor (zm. 2006)
• 1911 – Hanna Malewska, polska pisarka (zm. 1983)
• 1913 – Luis Taruc, filipiński działacz komunistyczny (zm. 2005)
• 1916 – Jerzy Tumaniszwili, polski wojskowy, oficer Marynarki Wojennej, kontradmirał
• 1919 – Władimir Simagin, szachista (arcymistrz) (zm. 1968)
• 1921 – Judy Holliday, amerykańska aktorka (zm. 1965)
• 1921 – Jane Russell, amerykańska aktorka
• 1922 – Joseph Ki-Zerbo, historyk i polityk Burkina Faso (zm. 2006)
• 1925 – Giovanni Spadolini, włoski polityk, premier Włoch (zm. 1994)
• 1925 – Maureen Stapleton, amerykańska aktorka (zm. 2006)
• 1926 – Conrad L. Hall, amerykański operator filmowy (zm. 2003)
• 1926 – Jerzy Kamiński, polski polityk, minister (zm. 2003)
• 1928 – Alojzy Orszulik, polski duchowny katolicki, biskup łowicki
• 1930 – Marian Cichoń, polski profesor, doktor habilitowany nauk ekonomicznych (zm. 2008)
• 1931 – Jan Trąbka, polski lekarz, neurolog
• 1932 – Antti Hyvärinen, fiński skoczek narciarski (zm. 2000)
• 1935 – Peter Dudley, brytyjski aktor (zm. 1983)
• 1935 – Françoise Sagan, francuska pisarka (zm. 2004)
• 1938 – Jan Winiecki, polski ekonomista
• 1942 – Dominik Jastrzębski, polski polityk, minister
• 1945 – Adam Zagajewski, polski pisarz, tłumacz
• 1947 – Małgorzata Pritulak, polska aktorka
• 1948 – Don Airey, brytyjski muzyk zespołu Deep Purple
• 1948 – Ian McEwan, brytyjski pisarz
• 1948 – Andrzej Sapkowski, polski pisarz fantasy
• 1951 – Jerzy Domański, polski dziennikarz, działacz sportowy, prezes PZPN
• 1953 – Benazir Bhutto, pakistańska polityk, premier Pakistanu (zm. 2007)
• 1954 – Tomasz Chlebowski, polski astronom, działacz opozycji demokratycznej w PRL, menedżer
• 1954 – Robert Pastorelli, amerykański aktor (zm. 2004)
• 1955 – Michel Platini, były francuski piłkarz
• 1957 – Nino d'Angelo, włoski piosenkarz
• 1958 – Eric Douglas, amerykański aktor (zm. 2004)
• 1958 – Giennadij Padałka, rosyjski kosmonauta
• 1958 – Marek Rębacz, polski dramaturg
• 1959 – Marek Raduli, polski gitarzysta, aranżer, kompozytor, uznany muzyk sesyjny
• 1961 – Manu Chao, hiszpański muzyk
• 1962 – Wiktor Coj, rosyjski wokalista zespołu Kino (zm. 1990)
• 1964 – Jurij Kruppa, ukraiński szachista (arcymistrz)
• 1964 – Walerij Niewierow, ukraiński szachista (arcymistrz)
• 1965 – Larry Wachowski, amerykański reżyser filmowy
• 1965 – Yang Liwei, chiński kosmonauta
• 1968 – Luca Gelfi, włoski kolarz szosowy (zm. 2009)
• 1968 – Tomasz Mikulski, polski sędzia piłkarski
• 1969 – Gabriella Paruzzi, włoska narciarka klasyczna
• 1970 – Wojciech Filemonowicz, polski polityk
• 1970 – Adam Prucnal, polski muzyk zespołu Brathanki
• 1971 – Cori Bartel, kanadyjska curlerka
• 1971 – Tomasz Karolak, polski aktor
• 1971 – Anette Olzon, szwedzka wokalistka, obecnie w zespole Nightwish
• 1976 – René Aufhauser, austriacki piłkarz, reprezentant Austrii
• 1976 – Mike Einziger, brytyjski gitarzysta zespołu Incubus
• 1976 – Kacper Kuszewski, polski aktor
• 1978 – Erica Durance, kanadyjska aktorka
• 1978 – Rim'K, francuski raper
• 1980 – Łukasz Cyborowski, polski szachista (arcymistrz)
• 1981 – Małgorzata Trybańska, polska lekkoatletka, rekordzistka Polski w trójskoku
• 1981 – Brandon Flowers, wokalista The Killers
• 1982 – William Windsor, książę Walii
• 1983 – Marta Nieradkiewicz, polska aktorka
• 1985 – Amel Bent, francuska piosenkarka
• 1985 – Grzegorz Bartczak, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1986 – Bruno Coutinho Martins, brazylijski piłkarz
• 1987 – Nicolas Fettner, austriacki skoczek narciarski
• 1987 – Sebastian Prödl, austriacki piłkarz, reprezentant Austrii
• 1988 – Alejandro Ramírez, kostarykański szachista (arcymistrz)
• 1989 – Christopher Lamb, amerykański skoczek narciarski
• 1990 – Paweł Zatorski, polski siatkarz, reprezentant Polski

[edytuj] Zmarli

• 1208 – Filip Szwabski, król Niemiec, książę Szwabii (ur. 1177)
• 1305 – Wacław II Czeski, król Czech i Polski (ur. 1271)
• 1356 – Bolko II Opolski, książę opolski (ur. ok. 1300)
• 1377 – Edward III, król Anglii (ur. 1312)
• 1527 – Niccolò Machiavelli, włoski pisarz (ur. 1469)
• 1591 – Alojzy Gonzaga, święty, włoski jezuita (ur. 1568)
• 1629 – Szymon Zimorowic, polski poeta pochodzenia ormiańskiego (ur. ok. 1608)
• 1631 – John Smith, angielski żeglarz, kolonizator, gubernator Wirginii, badacz wybrzeża Ameryki Północnej (ur. 1580)
• 1767 – Władysław Aleksander Łubieński, polski duchowny katolicki, prymas Polski, (ur. 1703)
• 1866 – Piotr Szembek, polski hrabia, generał dywizji wojsk polskich w 1831 (ur. 1788)
• 1876 – Antonio López de Santa Anna, meksykański generał, polityk (ur. 1794)
• 1907 – Lena Rice, irlandzka tenisistka, mistrzyni Wimbledonu (ur. 1866)
• 1908 – Nikołaj Rimski-Korsakow, rosyjski kompozytor (ur. 1844)
• 1914 – Bertha von Suttner, austriacka pacyfistka, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla
• 1918 – Edward Abramowski, polski myśliciel polityczny (ur. 1868)
• 1940 – ofiary rozstrzelane przez Niemców w Palmirach w Puszczy Kampinoskiej w ramach Akcji AB:
  • Janusz Kusociński, polski lekkoatleta, biegacz, mistrz olimpijski (ur. 1907)
  • Mieczysław Niedziałkowski, polski polityk (ur. 1893)
  • Maciej Rataj, polski polityk (ur. 1884)
  • Tomasz Stankiewicz, polski kolarz, wicemistrz olimpijski (ur. 1902)
• 1957 – Johannes Stark, niemiecki fizyk atomowy, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (ur. 1874)
• 1964 – Henryk Sztompka, polski pianista, pedagog (ur. 1901)
• 1969 – Maureen Connolly, amerykańska tenisistka (ur. 1934)
• 1976 – Juliusz Mieroszewski, polski pisarz, publicysta (ur. 1906)
• 1992 – Feliks Baranowski, polski polityk, minister oświaty (ur. 1915)
• 1997 – Leon Jeannot, polski reżyser filmowy (ur. 1908)
• 2001 – John Lee Hooker, amerykański muzyk bluesowy (ur. 1917)
• 2002 – Marian Dziurowicz, polski działacz sportowy, prezes PZPN (ur. 1935)
• 2005 – Jaime Lachica Sin, filipiński duchowny katolicki, arcybiskup Manili, kardynał (ur. 1928)
• 2006 – Khamis al-Obeidi, iracki prawnik, szef adwokatów Saddama Husajna (ur. 1966)
• 2009 – Jerzy Góral, polski polityk, minister kultury i sztuki (ur. 1944)

Przypisy