Kafelkowanie

5 kwietnia jest 95. (w latach przestępnych 96.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 270 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Barana.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Borzywoj, Irena, Izbor, Jeremi, Jeremiasz, Julianna, Katarzyna, Krescencja, Maria, Tristan i Wincenty.
• Korea Południowa – Dzień Drzew
• Francja – Dzień Grzeczności za Kierownicą
• Wielka Brytania – Dzień bez Makijażu
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą^[1][2],:
  • Św. Maria Krescencja Höss (dziewica)
  • św. Wincenty Ferreriusz (prezbiter)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1091 – zwycięstwo Pomorzan nad wojskami Władysława I Hermana w bitwie pod Drzycimiem.
• 1503 – pogrzeb kardynała, arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski Fryderyka Jagiellończyka.
• 1516 – Układ kolowratski, zawarty 12 lat wcześniej między wrocławską kapitułą a stanami śląskimi i miastem Wrocławiem, został uznany za nieważny przez papieża Leona X.
• 1521 – wojna polsko-krzyżacka: zawarto 4-letni rozejm w Toruniu.
• 1573 – otwarto pierwszy warszawski stały most na Wiśle.
• 1770 – konfederacja barska: bitwy pod Jedliczem i Siepietnicą.
• 1831 – w Teatrze Narodowym w Warszawie odbyła się prapremiera pieśni Powstania Listopadowego – Warszawianki.
• 1862 – w Krakowie ukazało się pierwsze wydanie czasopisma Przegląd Lekarski.
• 1883 – profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego, Zygmunt Wróblewski i Karol Olszewski, jako pierwsi na świecie dokonali skroplenia tlenu. Jako pierwsi na świecie dokonali skroplenia azotu 13 kwietnia 1883 roku.
• 1887 – w Krypcie Zasłużonych na Skałce pochowano Józefa Ignacego Kraszewskiego.
• 1919 – wojna polsko-bolszewicka: wojsko polskie dokonało w zdobytym Pińsku masakry 35 Żydów, oskarżanych o popieranie bolszewików.
• 1945 – oddziały polskiego wojska i milicji dokonały masakry 155 ukraińskich mieszkańców Gorajca.
• 1948 – przed Najwyższem Trybunałem Narodowym w Gdańsku rozpoczął się proces gauleitera Alberta Forstera.
• 1952 – podpisano polsko-radziecką umowę o budowie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.
• 1955 – otwarto Pałac Młodzieży w Warszawie.
• 1963 – premiera filmu Czerwone berety.
• 1989 – podpisano porozumienie Okrągłego Stołu.
• 1994 – premiera filmu Psy 2. Ostatnia krew.
• 2007 – koncert Tokio Hotel w Warszawie.
• 2008 – w Krakowie urodziły się pięcioraczki.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Wojna o saletrę: Chilijczycy szarżują w bitwie pod Chorrillos

  Wikimedia Commons ma zbiór multimediów związanych z tematem:
5 kwietnia

• 1242 – na zamarzniętych wodach jeziora Pejpus doszło do bitwy między kawalerami mieczowymi a wojskami księcia nowogrodzkiego Aleksandra Newskiego, która powstrzymała ekspansję zakonu na ziemie ruskie.
• 1355 – Karol IV został koronowany na cesarza rzymsko-niemieckiego.
• 1654 – zakończyła się I wojna angielsko-holenderska.
• 1697 – Karol XII został królem Szwecji.
• 1722 – Jacob Roggeveen odkrył Wyspę Wielkanocną.
• 1764 – brytyjski parlament uchwalił Ustawę o cukrze.
• 1795 – został zawarty pokój francusko-pruski w Bazylei, w którym Prusy uznały Republikę Francji i jej granicę na Renie.
• 1781 – powstanie Tupaca Amaru II: klęska powstańców w starciu z Hiszpanami pod Combapatą (Peru).
• 1803 – w Wiedniu odbyła się premiera III koncertu fortepianowego Ludwiga van Beethovena.
• 1818 – kluczowe zwycięstwo wojsk powstańczych nad Hiszpanami w bitwie pod Maipú, w czasie wojny o niepodległość Chile.
• 1821 – po ponad 4 miesiącach dryfowania w szalupach, uratowano pozostających przy życiu rozbitków z zatopionego przez kaszalota statku wielorybniczego Essex. Zdarzenie to zainspirowało Hermana Melville'a do napisania powieści Moby Dick
• 1862 – wojna secesyjna: wojska Unii rozpoczęły oblężenie Yorktown.
• 1874 – w Wiedniu odbyła się premiera operetki Zemsta nietoperza Johanna Straussa młodszego.
• 1879 – wojna o saletrę: Chile wypowiedziało wojnę Peru i Boliwii.
• 1887 – wyspy Wallis i Futuna na Pacyfiku przyjęły francuski protektorat.
• 1908 – Herbert Henry Asquith został premierem Wielkiej Brytanii.
• 1908 – reprezentacja Niemiec w piłce nożnej przegrała ze Szwajcarią 3:5, w swym pierwszym oficjalnym meczu, rozegranym w Bazylei.
• 1918 – Salote Tupou III została zaprzysiężona jako królowa Tonga.
• 1937 – otwarto port lotniczy Praga-Ruzyně.
• 1941 – Jugosławia podpisała z ZSRR układ o przyjaźni i nieagresji.
• 1945 – na holenderskiej wyspie Texel rozpoczął się antyniemiecki bunt gruzińskich żołnierzy z Batalionów Wschodnich.
• 1945 – ogłoszono program koszycki.
• 1946 – wojska radzieckie wycofały się z Bornholmu.
• 1951 – Julius i Ethel Rosenbergowie zostali skazani na karę śmierci za szpiegostwo na rzecz ZSRR.
• 1952 – w holenderskiej stoczni został zwodowany statek pasażerski TSS Stefan Batory.
• 1953 – uruchomienie pierwszego modelu komputera stacjonarnego IBM 701 przeznaczonego do szerszej dystrybucji.
• 1955 – Winston Churchill ogłosił rezygnację z funkcji premiera.
• 1965 – odbyła się 37. ceremonia wręczenia Oscarów.
• 1969 – Leonid Teliga na jachcie SY Opty okrążył samotnie Ziemię.
• 1975 – krótko po starcie doszło do awarii rakiety nośnej statku kosmicznego Sojuz 18-1. Dwuosobowa załoga powróciła bezpiecznie na Ziemię dzięki zadziałaniu automatycznego systemu ratunkowego.
• 1975 – po śmierci Czang Kaj-szeka prezydentem Tajwanu został Yen Chia-kan.
• 1976 – James Callaghan został premierem Wielkiej Brytanii.
• 1977 – rozpoczęła się seryjna produkcja Łady Niva.
• 1986 – w przeprowadzonym przez libijskich agentów zamachu bombowym na dyskotekę w Berlinie Zachodnim zginęły 3 osoby, w tym dwóch amerykańskich żołnierzy, a 230 zostało rannych.
• 1987 – stacja Fox rozpoczęła emisję serialu komediowego Świat według Bundych.
• 1990 – NASA: wystrzelono pierwszą rakietę nośną Pegasus.
• 1991 – na pokładzie promu Atlantis został wyniesiony na orbitę teleskop kosmiczny Comptona.
• 1992 – wojna w Bośni: parlament Bośni i Hercegowiny ogłosił niepodległość. Wojska serbskie rozpoczęły oblężenie Sarajewa.
• 1993 – w Gruzji wprowadzono walutę narodową lari.
• 1995 – w Izraelu wystrzelono pierwszą rakietę nośną Shavit-1.
• 1998 – w Japonii otwarto najdłuższy na świecie most wiszący Akashi Kaikyō (3 911 m).
• 2009 – Lars Løkke Rasmussen został premierem Danii.
• 2010 – Brazylia: w wyniku powodzi i lawin błota zginęło ponad 200 osób.

[edytuj] Urodzili się

• 1288 – Go-Fushimi, cesarz Japonii (zm. 1336)
• 1508 – Ercole II d'Este, książę Ferrary i Modeny (zm. 1559)
• 1588 – Thomas Hobbes, angielski filozof (zm. 1679)
• 1689 – Gabriel Piotr Baudouin, francuski ksiądz, opiekun porzuconych dzieci (zm. 1768)
• 1692 – Adrienne Lecouvreur, francuska aktorka (zm. 1730)
• 1735 – Jan Gotfryd Guzowiusz (Gusovius), nauczyciel i propagator j. polskiego, tłumacz (zm. 1785)
• 1786 – Ch'oŭi Ŭisun, koreański mistrz sǒn (zm.1866)
• 1801 – Vincenzo Gioberti, włoski polityk, filozof, teolog (zm. 1852)
• 1834 – Prentice Mulford, amerykański pisarz, filozof (zm. 1891)
• 1837 – Algernon Charles Swinburne, angielski pisarz (zm. 1909)
• 1848 – Gustaw Kamieński, polski pisarz (zm. 1930)
• 1857 – Aleksander I Battenberg, książę Bułgarii (zm. 1893)
• 1858 – Wincenty Głębocki, polski ksiądz, pedagog (zm. 1903)
• 1871 – Stanisław Grabski, polski polityk, ekonomista (zm. 1949)
• 1882 – Jerzy Świrski, polski wiceadmirał, uczestnik I i II wojny światowej (zm. 1959)
• 1900 – Spencer Tracy, amerykański aktor (zm. 1967)
• 1908 – Bette Davis, amerykańska aktorka (zm. 1989)
• 1908 – Herbert von Karajan, austriacki dyrygent (zm. 1989)
• 1913 – Jerzy Knapik, polski ekonomista, polityk, kierownik Ministerstwa Przemysłu Drzewnego i Papierniczego (zm. 2002)
• 1916 – Gregory Peck, amerykański aktor (zm. 2003)
• 1917 – Robert Bloch, amerykański pisarz (zm. 1994)
• 1920 – Arthur Hailey, brytyjski pisarz (zm. 2004)
• 1922 – Tom Finney, angielski piłkarz, reprezentant Anglii
• 1923 – Michael Gazzo, amerykański aktor, scenarzysta filmowy (zm. 1995)
• 1923 – Stanley Orme, brytyjski polityk, minister w rządzie Jamesa Callaghana (zm. 2005)
• 1923 – Nguyễn Văn Thiệu, wietnamski polityk, generał, prezydent Wietnamu Południowego (zm. 2001)
• 1925 – Zbigniew Raszewski, polski historyk teatru, pisarz
• 1928 – Tony Williams, amerykański wokalista zespołu The Platters (zm. 1992)
• 1929 – Hugo Claus, flamandzki pisarz, malarz, reżyser filmowy (zm. 2008)
• 1929 – Ivar Giaever, amerykański fizyk pochodzenia norweskiego
• 1929 – Zofia Wojewodzianka, polska historyk sztuki (zm. 2005)
• 1929 – Sir Nigel Hawthorne, brytyjski aktor (zm. 2001)
• 1931 – Tamara Miansarowa, rosyjska piosenkarka
• 1934 – Roman Herzog, niemiecki polityk, prezydent Niemiec
• 1934 – Bohdan Poręba, polski reżyser filmowy
• 1936 – Ronnie Bucknum, amerykański kierowca wyścigowy (zm. 1992)
• 1937 – Elżbieta Kępińska, polska aktorka
• 1937 – Colin Powell, amerykański generał, polityk
• 1940 – Cacho Tirao, argentyński gitarzysta (zm. 2007)
• 1941 – Dave Swarbrick, brytyjski muzyk
• 1942 – Peter Greenaway, brytyjski reżyser filmowy
• 1945 – Andrzej Kijowski, polski prawnik, sędzia Sądu Najwyższego (zm. 2005)
• 1947 – Alfred Potrawa, polski piłkarz (zm. 2006)
• 1949 – Judith Resnik, amerykańska astronautka (zm. 1986)
• 1950 – Franklin Chang-Diaz, amerykański astronauta
• 1950 – Agnetha Fältskog, szwedzka wokalistka zespołu ABBA
• 1950 – Miki Manojlović, serbski aktor
• 1954 – Mirosław Kozioł, polski perkusista zespołu Kasa Chorych
• 1955 – Akira Toriyama, japoński mangaka
• 1958 – Lasantha Wickrematunga, lankijski dziennikarz, polityk, prawnik (zm. 2009)
• 1962 – Lana Clarkson, amerykańska aktorka (zm. 2003)
• 1966 – Mike McCready, amerykański gitarzysta zespołu Pearl Jam
• 1970 – Robert Draba, polski prawnik, sekretarz stanu
• 1970 – Sławomir Fabicki, polski reżyser filmowy
• 1971 – Grzegorz Artman, polski aktor
• 1973 – Pharrell Williams, amerykański producent muzyczny, raper
• 1975 – Michał Staszczak, polski aktor
• 1976 – Simone Inzaghi, włoski piłkarz
• 1976 – Fernando Morientes, hiszpański piłkarz
• 1976 – Marcin Mortka, polski pisarz fantasy
• 1977 – Tomasz Moskała, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1980 – Alberta Brianti, włoska tenisistka
• 1983 – Maksim Anisimow, białoruski skoczek narciarski
• 1983 – Jorge Andrés Martínez, urugwajski piłkarz
• 1983 – Shikha Uberoi, indyjska tenisistka
• 1984 – Marshall Allman, amerykański aktor
• 1984 – Darija Jurak, chorwacka tenisistka
• 1984 – Barbara Mularczyk, polska aktorka
• 1986 – Malwina Ratajczak, polska modelka, Miss Polonia 2005

[edytuj] Zmarli

• 1382 – Janusz Suchywilk, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński (ur. ?)
• 1574 – Katarzyna z Palmy, hiszpańska augustianka, wizjonerka, święta katolicka (ur. 1533)
• 1591 – Piotr Myszkowski, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ok. 1510)
• 1697 – Karol XI, król Szwecji (ur. 1655)
• 1723 – Johann Bernhard Fischer von Erlach, austriacki architekt (ur. 1656)
• 1765 – Edward Young, angielski poeta (ur. 1683)
• 1794 – Georges Danton, francuski adwokat, przywódca Wielkiej Rewolucji Francuskiej (ur. 1759)
• 1900 – Joseph Louis François Bertrand, francuski matematyk (ur. 1822)
• 1918 – Jerzy Tupou II, król Tonga (ur. 1874)
• 1923 – George Herbert, 5. hrabia Carnarvon, brytyjski arystokrata, archeolog (ur. 1866)
• 1931 – Józefa Jadwiga Kulesza, polska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Benedyktynek Misjonarek (ur. 1859)
• 1933 – Anatol Nowak, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1862)
• 1935 – Emil Młynarski, polski dyrygent, kompozytor (ur. 1870)
• 1936 – Józef Świętorzecki, polski generał (ur. 1876)
• 1941 – Franciszek Kleeberg, polski generał (ur. 1888)
• 1943 – Bronisław Onufry Kopczyński, polski muzyk, poeta i publicysta (ur. 1916)
• 1953 – Jerzy Boczkowski, polski kompozytor, krytyk teatralny, prezes ZAIKS (ur. 1882)
• 1962 – Jadwiga Dmochowska, polska tłumaczka (ur. 1893)
• 1964 – Douglas MacArthur, amerykański generał (ur. 1880)
• 1975 – Czang Kaj-szek, chiński polityk, prezydent Republiki Chińskiej na Tajwanie (ur. 1887)
• 1976 – Howard Hughes, amerykański miliarder, pilot i konstruktor lotniczy oraz producent filmowy (ur. 1905)
• 1984 – Arthur Harris, brytyjski marszałek lotnictwa (ur. 1892)
• 1994 – Kurt Cobain, amerykański gitarzysta i wokalista zespołu Nirvana (ur. 1967)
• 1995 – Christian Pineau, polityk francuski, minister spraw zagranicznych Francji (ur. 1904)
• 1997 – Allen Ginsberg, amerykański poeta (ur. 1926)
• 1998 – Cozy Powell, brytyjski perkusista zespołu Jeff Beck Group (ur. 1947)
• 2000 – Janusz Ziółkowski, polski socjolog, ekonomista (ur. 1924)
• 2002
  • Ajaan Suwat Suvaco, buddyjski mnich (ur. 1919)
  • Layne Staley, amerykański gitarzysta i wokalista zespołu Alice in Chains (ur. 1967)
• 2003 – Henryk Miłoszewicz, polski piłkarz, reprezentant Polski, trener piłkarski (ur. 1956)
• 2004 – Adolf Dygacz, polski etnograf, muzykolog (ur. 1914)
• 2005 – Saul Bellow, amerykański pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1915)
• 2006
  • Allan Kaprow, amerykański artysta, twórca i teoretyk happeningu (ur. 1927)
  • Pasquale Macchi, włoski duchowny katolicki, arcybiskup, sekretarz Pawła VI (ur. 1923)
  • Gene Pitney, amerykański piosenkarz (ur. 1941)
• 2007
  • Maria Gripe, szwedzka pisarka (ur. 1923)
  • Mark St. John, amerykański gitarzysta zespołu Kiss (ur. 1956)
• 2008
  • Charlton Heston, amerykański aktor (ur. 1923)
  • Zbigniew Mikołajczak, polski dziennikarz sportowy (ur. 1925)
• 2009
  • Wojciech Alaborski, polski aktor (ur. 1941)
  • Leszek Bugaj, polski polityk, samorządowiec (ur. 1947)
  • Jan Thomas, polski hokeista (ur. 1934)
• 2010 – Witalij Siewastjanow, rosyjski kosmonauta (ur. 1935)

Przypisy