Kafelkowanie

Na tę stronę wskazuje przekierowanie ze strony „Marysieńka”. Zobacz też: miejscowość Marysieńka w woj. opolskim.

Maria Kazimiera d'Arquien królowa Polski
Herb francuskiego rodu d'Arquien
królowa Polski
Okres panowania	od 1676 do 1696
Żona	króla Jana III Sobieskiego
Poprzedniczka	Eleonora Habsburżanka
Następczyni	Krystyna Eberhardyna Hohenzollernówna
Dane biograficzne
Urodzona	28 czerwca 1641
Koronowana	2 lutego 1676
Zmarła	1716
Pochowana	Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie
Ojciec	Henryk Albert de la Grange d'Arquien
Matka	Franciszka de la Châtre
1 Mąż	Jan Sobiepan Zamoyski
2 Mąż	Jan III Sobieski
Dzieci	Jakub Ludwik Sobieski Teresa Teofila Sobieska Adelajda Ludwika Sobieska Maria Teresa Sobieska Teresa Kunegunda Sobieska Aleksander Benedykt Sobieski Konstanty Władysław Sobieski Jan Sobieski

Maria Kazimiera de La Grange d'Arquien, Marysieńka (ur. 28 czerwca 1641^[1] r. w Nevers, zm. 30 stycznia 1716 r. w Blois) – królowa Polski, żona króla Jana III Sobieskiego.

[edytuj] Życiorys

Urodziła się 28 czerwca 1641 r. w Nevers, w starym, ale zubożałym rodzie d'Arquien. Była córką - wśród licznego rodzeństwa - francuskiego markiza Henriego Alberta de La Grange d'Arquien i Franciszki de la Châtre - ochmistrzyni dworu Ludwiki Marii Gonzagi. Tą drogą także i córka została damą dworu Ludwiki Marii, która wkrótce została królową polską, poślubiwszy per procuram króla Władysława IV Wazy. Z nią też Maria Kazimiera przybyła do Polski pod koniec 1645 r., mając 4 lata. Niektórzy z ówczesnych Polaków spekulowali, iż była jej nieślubną córką, brak jednak jakichkolwiek potwierdzających to dowodów - historycy uznają, iż prawdopodobnie były to wyłącznie informacje rozpowszechniane przez przeciwników królowej i opierały się tylko na fakcie obecności małej dziewczynki w jej orszaku^[2]. Przyswoiwszy sobie język i kulturę polską, Maria Kazimiera zyskała wśród Polaków przydomek Marysieńka, z którym odtąd kojarzona jest w polskiej historii. W 1648 r., wobec trudnej sytuacji w kraju i śmierci króla Władysława IV, owdowiała królowa odesłała siedmioletnią "Marysieńkę" z powrotem do Francji, gdzie w rodzinnym Nevers przez ok. cztery lata odbywała edukację w szkole klasztornej. Najpóźniej w 1653 r. powróciła na dwór Ludwiki Marii, która zdołała poślubić nowego króla polskiego, Jana Kazimierza. Tam też, w marcu 1655 r., podczas jednej z zabaw dworskich towarzyszących obradom sejmu warszawskiego, poznał ją jej późniejszy mąż i król, Jan Sobieski. Znajomość pogłębiło przybycie Jana na dwór królewski w 1656 roku. Do oświadczyn i ślubu jednak nie doszło, pomimo więzi miłosnej, jaka już wówczas wytworzyła się wśród przyszłych małżonków.

3 marca 1658 r. poślubiła wojewodę sandomierskiego Jana Sobiepana Zamoyskiego, z którym miała czworo dzieci (żadne z nich nie dożyło dorosłości). W oczach Ludwiki Marii - faktycznie decydującej o zamążpójściu "Marysieńki" - Zamoyski był lepszym kandydatem ze względu na dużo większy majątek niż (i tak zamożnego) Sobieskiego, jak również postawę polityczną: w przeciwieństwie do przyszłego króla, Zamoyski pozostał wierny Janowi Kazimierzowi w pierwszym okresie potopu szwedzkiego. Zamoyski zmarł jednak w kilka lat po ślubie. Po jego śmierci poślubiła (potajemnie) 14 maja i (oficjalnie) 5 lipca 1665 r. Jana Sobieskiego. W opinii współczesnych jak i historyków, było to tzw. "małżeństwo z miłości", co stanowiło rzadkość w ówczesnych czasach. Drugiemu mężowi urodziła trzynaścioro dzieci, z których tylko czworo osiągnęło dorosłość: Jakub (1667–1737), Teresa Kunegunda (1676–1730), Aleksander (1677–1714) i Konstanty (1680–1726).

Maria Kazimiera Sobieska

Na królową Polski została koronowana 2 lutego 1676 r., na Wawelu. Będąc królową wspierała politykę mającą doprowadzić do sojuszu polsko-francuskiego. Zarazem chciała uzyskać od ówczesnego króla Francji Ludwika XIV przywileje dla swojej rodziny.

Marysieńka wyjechała z Polski w 1699 r. udając się do Rzymu, gdzie przebywała z wcale licznym dworem. Zamieszkała tam w Palazzo Chigi-Odescalchi. Często gościła u kolejnych papieży, najpierw u Innocentego XII (który wcześniej jako nuncjusz udzielił jej ślubu z Sobieskim), następnie u Klemensa XI. Potem udała się do Francji. Jednak Ludwik XIV wydał jej zakaz pojawienia się w Paryżu i Wersalu, choć bezskutecznie składała prośby pisząc do niego: Chcę być uważana jako prosta wasalka, a nie jak królowa, opuszczając bowiem Rzym, królestwo swe złożyłam u stóp papieskich.^[3]

Ostatnie półtora roku życia spędziła w Blois, gdzie w styczniu 1716 r. zmarła po płukaniu żołądka zarządzonym przez lekarza. Trumnę 2 kwietnia przeniesiono do kaplicy św. Eustachego w kościele św. Zbawiciela w Blois. Natomiast serce złożono w urnie w miejscowym kościele jezuitów (przepadło potem w czasie Rewolucji Francuskiej). Następnie w 1717 r. trumna z ciałem Marysieńki spoczęła w warszawskim kościele kapucynów, obok Jana III i stamtąd w 1733 r. wraz z prochami króla przewieziono do katedry wawelskiej w Krakowie.

Jej imię nosiły statki gdańskie Marie, Die Königin von Pohlen (trzy statki), Maria Casimira Königin von Pohlen. ^[4]

[edytuj] Kontrowersje

Późniejsi publicyści (Kazimierz Waliszewski i Tadeusz Boy-Żeleński) wyolbrzymili jej wpływ na Jana Sobieskiego, w rzeczywistości królowa ułatwiała Sobieskiemu zbliżenie z Francją, ale jej samej nie udało się doprowadzić do sojuszu w 1692 r. z powodu sprzeciwu Sobieskiego.

[edytuj] Listy

Królewska para pozostawiła po sobie obfitą korespondencję. Listy miłosne powstały głównie w latach 1665-1683 - w czasie rozstań z Marysieńką, spowodowanych takimi wydarzeniami, jak np. rokosze, wyjazdy Marysieńki do Paryża, kampania wojenna w latach 1675-1676 oraz odsiecz wiedeńska w 1683 r. W listach tych widoczny jest świat uczuć Sobieskiego i Marysieńki, autentyczne przeżycia kochającej się pary, trudności i problemy ówczesnego świata. Przebywała przez pewien okres w posiadłości Pilaszkowice, gmina Rybczewice, woj. lubelskie, zaś jej kochanek Jan odpoczywając w Woli (teraz Sobieska Wola), gmina Krzczonów, woj. lubelskie) na polowaniach miał możliwość spotkania się z nią.

[edytuj] Genealogia

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Zbigniew Wójcik, Jan Sobieski, Warszawa 1983.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Artykuł biograficzny o Marii Kazimierze

[edytuj] Zobacz też

• Bitwa morska pod Texel (1694)
• Osiedle Marysieńki (Poznań)

Poprzednik Eleonora Habsburżanka

królowa Polski 1676-1696

Następca Krystyna Eberhardyna Hohenzollernówna